25 jaar Wereldmelkdag

Van bidons tot melkrobots: vier generaties aan het werk op het Vijverhof

Wereldmelkdag is dit jaar aan z’n 25ste editie toe: een mooie traditie die elk jaar melk als natuurlijke, gezonde voedingsbron in de kijker zet, net als de sterke zuivelsector erachter. 1 juni vormt dan ook hét perfecte moment om stil te staan bij de enorme vooruitgang die onze sector heeft geboekt: hoe was het vroeger en waar staan we vandaag? Hiervoor gingen we op bezoek bij Het Vijverhof, een familiebedrijf dat al vier generaties lang zorgt voor lekkere melk, altijd met de blik op de toekomst.

Foto hoofding © Studio Klaproos - Astrid Deklerck

Vier generaties ondernemersbloed

Al sinds 1916 wordt er geboerd op de gronden van Het Vijverhof, al is het pas rond 1937 dat de familie Roose z’n intrede doet. Grootvader Michel Roose gaf destijds het startschot door te huwen met de boerendochter en werd zo melkveehouder. Daarna volgden vader Willy, zoon Joeri en zijn vrouw Kathy, en tot slot kleinzoon Robbe. Hij wilde al zijn hele leven melkveehouder worden en hielp dan ook als kind graag en vaak mee.

Sinds anderhalf jaar zit hij samen met zijn vader in het bedrijf. Op de landbouwschool in Roeselare leerde Robbe zijn vriendin Chelsay kennen, zelf een boerendochter uit Pittem. Vandaag helpt ze waar ze kan en zet ze volop in op beleving rond het bedrijf, met onder meer een Vaderdag-evenement en kinderfeestjes. Elke generatie heeft minstens één ding gemeen: elk op hun manier zijn ze innovatief en ondernemend.

Visgraatpionier

“In 1968 bouwde ik een nieuwe stal – nu alweer de oude – met een melkput met een 1x4-visgraat, als een van de eersten in de streek. Zo kon ik vier koeien tegelijkertijd melken. De inspiratie had ik opgedaan in Engeland, waar ik drie maanden verbleef”, vertelt Willy. Het bleef niet alleen bij de visgraat; Willy introduceerde in die tijd ook zelfvoedersilo’s voor binnen en buiten. Het ingekuilde voer zat in een sleufsilo waar een voerhek voor werd geplaatst, zodat de koeien rechtstreeks uit de silo konden eten. “Wat toen uniek was, had wel een nadeel: als boer wist je nooit hoeveel kilo voer een koe écht binnenkreeg.”

Na verloop van tijd groeide het bedrijf: “Er kwam een 2x4-visgraat en later een 2x6-visgraat. In 1995 bouwden we een nieuwe stal, waar we uiteindelijk een 2x8-visgraat installeerden. Dat zorgde voor meer comfort voor de koeien, want zo moesten ze minder lang wachten”, vertelt Willy. “Op dat moment hadden we zo’n 80 koeien. Ter vergelijking: mijn vader had er 15 à 20.” Voor de visgraat z’n intrede deed, werden koeien gemolken door een machientje dat onder de koe hing, een soort mini-melker. De melk werd onder de koe opgevangen in een bidon. Vandaag gebeurt dat proces helemaal anders.

Overstap naar de melkrobot

“In november 2023 installeerden we in diezelfde stal twee melkrobots die vandaag onze 120 koeien melken”, vertelt Joeri. “Dat was een aanpassing voor de koeien: als ze vroeger de melkveehouder zagen binnenkomen in de stal, wisten ze dat het tijd was om gemolken te worden en stonden ze recht. Die reflex hebben ze moeten afleren; we moeten de koeien niet meer één voor één aansturen om naar de melkput te gaan. Nu kunnen ze zich gemiddeld drie keer per dag laten melken door de robot, elk afhankelijk van hun eigen behoefte en ritme. Dat proces wordt nu automatisch aangestuurd.”

Robbe: “Ook qua tijdsbesteding veranderde er heel wat. Vroeger werden 120 koeien zowel ’s ochtends als ’s avonds gemolken, wat met de opkuis telkens ongeveer tweeënhalf uur in beslag nam. Met de robots worden de 120 koeien de dag rond gemolken. Melken is met andere woorden niet meer de grootste dagtaak, maar er blijft werk genoeg.”

Meten is weten

“Eerst kijken we naar de koeien die aandacht nodig hebben, zoals de koeien die pas gekalfd hebben of die tochtig zijn. We bekijken algemene gezondheid, en controleren welke koeien nog opgehaald moeten worden door de robot om zich te laten melken. Daarna kuisen we de ligboxen en geven we de kalveren drinken en eten”, legt Chelsay uit.

“Rond elf uur voederen we de koeien met een zelfrijder, een tractor en voermengwagen in één. Waar vroeger de verschillende voeders rechtstreeks uit de silo werden gegeten, mengt onze zelfrijdende voermengwagen ze eerst. De computer op de wagen weegt alles tot op de kilo nauwkeurig, zo weten we precies hoeveel voer we voor het hek leggen en hoeveel overblijft. Op die manier weten we exact hoeveel de koeien hebben gegeten, en kunnen we nauwkeuriger sturen op hun gezondheid en melkproductie.” Verder varieert het takenpakket: “Vandaag zijn we aan het hakselen, op andere momenten doen we aan klauwverzorging. Zelfs met automatisering is er dus nog genoeg werk te verzetten, maar het is minder belastend en arbeidsintensief”, vertelt Chelsay. “Dankzij de robots zijn we veel flexibeler.”

Rust in de stal en optimaal comfort

Niet alleen de melkveehouders plukken de vruchten van de automatisering, ook voor de koeien is het voordelig: “De visgraat was voor ons veel werk, en bovendien moesten de koeien staan wachten in de rij. Dankzij de robot hebben de koeien minder stress: ze moeten minder lang wachten en kunnen doen wat ze willen. Ze kunnen liggen, eten, zich gaan melken… Elke koe zit in haar eigen ritme”, legt Joeri uit.

Naast de melkrobot zijn er nog enkele andere innovaties aanwezig op Het Vijverhof. Zo rijdt er een mestrobot rond die de mest van de koeien door gleuven van de rooster in de mestkelder duwt, waardoor er minder ammoniak gevormd wordt. In de stal is er ook een klimaatcomputer aanwezig die de ventilatoren en windschermen aanstuurt. Zo ondervinden de koeien, die trouwens op waterbedden liggen, zo weinig mogelijk hittestress.

Het Vijverhof toont dus hoe het vak en de passie worden doorgegeven van ouder op kind, maar hoe de manier van werken mee verandert met de tijd. De technieken en stallen zijn vandaag dan wel moderner, maar de basis is nog altijd hetzelfde: elke dag met hart en ziel zorgen voor de koeien en voor een lekker en gezond product. Dat vieren we graag op deze 25^ste Wereldmelkdag. Santé!