Koe en kalf
Het welzijn en de gezondheid van zowel de koeien als de kalveren is de hoogste prioriteit voor de melkveehouder. Kalveren die van bij de geboorte goed verzorgd en opgevolgd worden, groeien uit tot gezonde koeien. Dankzij een combinatie van vakmanschap, passie en moderne technologie streeft de sector naar een optimale levensduur en gezondheid voor elk dier
Is koemelk alleen voor kalfjes?
Een gezonde start begint bij de geboorte, waarbij de focus ligt op zowel de moederkoe als het kalf.
- Direct na de geboorte krijgt het kalf biestmelk, de eerste melk die vol natuurlijke antistoffen zit. Omdat sommige kalveren niet zelfstandig genoeg drinken in de eerste 6 uur, geeft de boer deze melk bij voorkeur handmatig om een optimale immuniteit te garanderen.
- Na de biestperiode wordt vaak gekozen voor kunstmelk. Deze melk heeft een constante samenstelling, is lichter verteerbaar door een lager vetgehalte en sluit de overdracht van ziekteverwekkers via verse melk uit.
- Een melkkoe produceert meer melk dan een kalf kan opdrinken. Machinaal melken zorgt ervoor dat de uier hygiënisch en volledig wordt leeggemolken, wat pijnlijke ontstekingen voorkomt. Dit is gezonder dan wanneer een kalf slechts bij één voorkeursspeen drinkt.
De melk die overblijft, wordt al duizenden jaren geconsumeerd door de mens. Niet alleen om de koe te verlichten, maar ook omwille van de gezondheidsvoordelen van melk.
Dankzij selectie, een betere verzorging, huisvesting en voeding produceren koeien vandaag meer melk dan vroeger. Zo kan dezelfde productie aangehouden worden met minder dieren. Dat heeft een positief effect op het klimaat: de dieren hebben meer ruimte, zonder landbouwgronden te moeten uitbreiden, en de uitstoot van broeikasgassen per glas melk daalt.
Waarom worden kalf en koe gescheiden?
Het is in de sector doorgaans gebruikelijk om koe en kalf na de geboorte te scheiden. Er zijn heel wat aanwijzingen dat die scheiding voordelen heeft:
- Minder stress: Onderzoek toont aan dat scheiding binnen 24 uur de minste acute stress veroorzaakt bij zowel de koe als het kalf. Hoe langer de band wordt opgebouwd, hoe zwaarder de uiteindelijke scheiding weegt.
- Betere weerstand: De eerste melk (biest) zit vol onmisbare antistoffen. Omdat sommige kalveren niet zelfstandig genoeg drinken in de cruciale eerste 6 uur, dient de boer dit handmatig toe. Zo is hij zeker dat elk kalf een ijzersterke start krijgt. Bovendien voorkomt de scheiding overdracht van ziektes.
- Veiligheid: Een kalf in een groep kan per ongeluk verpletterd worden door de moeder of andere koeien. Daarnaast beschermt de scheiding ook de melkveehouder; een moederkoe kan vanuit een natuurlijk instinct zeer agressief reageren bij de verzorging van haar kalf.
Hoe worden de kalfjes verzorgd?
De eerste weken verblijven kalveren in een individueel hok op een zacht bed van vers stro. Dit garandeert de beste hygiëne en voorkomt dat kalveren elkaar besmetten met ziektes.
- Oogcontact met andere kalveren is wettelijk verplicht en essentieel voor het welzijn. Ze staan naast of tegenover elkaar zodat ze elkaar altijd kunnen zien.
- Door de handmatige voeding en verzorging raken de kalveren gewend aan menselijk contact. Dit zorgt voor minder angst en stress bij latere handelingen door de boer.
- Na deze fase verhuizen de kalveren naar een groepshuisvesting om hun natuurlijk kuddegedrag verder te ontwikkelen.
Meer leren over dierenwelzijn?
“Dierenwelzijn gaat niet alleen om het gedrag en het emotionele aspect, ook diergezondheid is van belang. Je moet beide met elkaar zien te rijmen: het is een evenwichtsoefening.”
- Anneleen Watteyn, onderzoekster ILVO
