Koeien in de wei bij valavond

Duurzaamheid in cijfers

Om de duurzaamheidsinspanningen van de zuivelsector in kaart te brengen en de melkveehouders te sensibiliseren om duurzamer te produceren, vindt sinds 2012 al sectorbreed overleg plaats tussen de landbouworganisaties en de zuivelindustrie. Naar aanleiding hiervan werd in 2014 een duurzaamheidsprogramma over de hele zuivelketen in België uitgerold: de duurzaamheidsmonitor van MilkBE. 

De duurzaamheidsmonitor

Deze monitor omvat thema’s als diergezondheid, dierenwelzijn, water en bodem, energie, milieu, dierenvoeding en sociale en economische duurzaamheid. Sinds 2021 wordt ook verder ingezoomd op het thema klimaat: ook onderwerpen zoals lokale mestverwerking, permanent grasland en carbon footprint komen aan bod. Vandaag zijn er zo 42 bovenwettelijke duurzaamheidscriteria. In de toekomst zullen dat er zelfs meer dan 50 zijn. Bovenop het monitoren van alle inspanningen, krijgen alle betrokkenen een maatstaf als drijfveer om zelf nog meer vooruitgang te boeken.

Deze monitor heeft een grote impact op de verduurzaming van de Vlaamse zuivelsector, omdat de hele zuivelketen eraan deelneemt: melkveehouderijen, transport en de zuivelverwerkende industrie. Elke schakel in de keten draagt zo zijn steentje bij tot de inspanningen richting nog duurzamere zuivel.

1. Op het melkveebedrijf

Op de boerderij worden vandaag 42 duurzaamheidsinitiatieven gemonitord. De melkveehouder kan zelf bepalen welke initiatieven hij toepast, welke prioriteiten hij stelt of welke maatregelen het best passen bij zijn bedrijf. 

Elke 3 jaar inspecteren onafhankelijke auditeurs de melkveebedrijven om na te gaan of ze voldoen aan de eisen van het lastenboek IKM (Integrale Kwaliteitszorg Melk), met betrekking tot de borging van kwaliteit en productiewijze. Die inspectiebezoeken worden sinds 2014 uitgebreid met de controle op initiatieven van de duurzaamheidsmonitor.

In 2020 nam de melkveehouder gemiddeld 20 van de 42 duurzaamheidsinitiatieven, tegenover gemiddeld 9,4 op 35 in 2014. 

Duurzaamheid op het melkveebedrijf

Benieuwd welke initiatieven melkveehouders zoal nemen en hoe vaak die worden toegepast? Enkele voorbeelden:

  • 39% produceert eigen duurzame energie via zonnepanelen, windmolens of een pocketvergister (22% in 2014)
  • 61% gebruikt vervoederde nevenproducten van de voedingsindustrie zoals pulp, draf en aardappelbijproducten (46% in 2017)
  • 52% gebruikt alternatieve waterbronnen zoals regenwater en oppervlaktewater (44% in 2019)
  • 31% zet in op biodiversiteit d.m.v. bijvoorbeeld beheer van kleine landschapselementen of akkervogelbescherming (14% in 2014)
  • 75% beschikt over een vrije loopstal met minimaal 40m³ per dier (46% in 2014)
  • 60% voorziet qua vachtverzorging minstens één koeborstel per groep melkgevende koeien. 55% scheert de koeien in het najaar 
  • 55% zet in op langleefbaarheid van de koeien (35% in 2014)

2. Tijdens het melktransport

Sinds 2006 worden jaarlijks gegevens opgevraagd bij 8 zuivelbedrijven die ongeveer 82% van de nationale melkaanvoer vertegenwoordigen. Deze cijfers geven weer hoe de transportsector evolueert op het vlak van aantal kilometers, totaal brandstofverbruik, milieuvriendelijkheid van de melkophaalwagens (RMO’s), efficiëntie per melkophaalwagen (RMO).

Zo verminderde het brandstofverbruik per liter opgehaalde melk met 10% (2011 t.o.v. 2020). 84% van de RMO’s voldoet bovendien aan Euronorm 6 (2019), en 40% van de melkophaling gebeurt 's nachts of in het weekend.

3. In de zuivelverwerking

De zuivelverwerkende bedrijven worden al sinds 2005 jaarlijks bevraagd over hun verduurzaming. In 2018 namen 12 verschillende sites deel die meer dan 90% van de nationaal verwerkte melk vertegenwoordigen.

Zij leveren het cijfermateriaal aan over jaarlijkse productie en verwerkte melk, energie- en waterverbruik, waterrecyclage, afvalwater, CO2-emissie, afvalverwerking en productie en hergebruik van groene stroom.

RMO
  • Het energieverbruik daalde met 24% per liter verwerkte melk (2010-2020).
  • De CO2-uitstoot daalde met maar liefst 30% per liter verwerkte melk (2010-2020).
  • Het waterverbruik daalde met 34% per liter verwerkte melk (2010-2020).
  • 35% van al het gebruikte water komt uit alternatieve bronnen, zoals gezuiverd afvalwater. Dat aandeel ligt 18% hoger dan in 2019.

Meer weten over zuivel en duurzaamheid?

Voor de zuivelsector is een grote rol weggelegd op vlak van duurzaamheid en klimaat.

Lees er hier meer over

Laatste nieuws

IJsjes
Algemeen

Favoriete ijscombinatie van de Belg: bolletje vanille-ijs met chocolade of mokka

Volgens onderzoek houdt de Belg van klassieke smaken: vanille-ijs met een bolletje chocolade of mokka zijn de populairste combinaties. Meer dan...

Lees meer
Koeien in de weide
Algemeen

Duurzame zuivel 2021: klimaat & energie

Elk jaar publiceert de zuivelsector verschillende artikels rond zuivel & duurzaamheid. Een overzicht.

Lees meer
Yoghurt
Algemeen

Wereldmelkdag 2021: De Vlaming houdt van lokale en pure (zuivel)producten

De COVID-19-pandemie heeft een enorme impact op de Vlaming. Een jaar dat zich grotendeels in lockdowns afspeelde, bracht veranderingen in...

Lees meer
Melk
Algemeen

Wereldmelkdag 2020: Zuivel is en blijft een basisproduct in het winkelkarretje van de Vlaming

8 op 10 Vlamingen vinden dat zuivel zijn plaats binnen een gezond voedingspatroon verdient en voor 9 op 10 is...

Lees meer