Liggende koe op gras

De klimaatimpact van zuivel

De verduurzaming van de volledige keten is voor de Belgische zuivelsector een absolute prioriteit. De zuivelsector onderneemt al verschillende jaren tal van inspanningen om de CO2-uitstoot verder te beperken en gaat onophoudelijk op zoek naar manieren om bij te sturen en verder te verbeteren. Zo daalde de ecologische voetafdruk van 1 kg rauwe melk van bij ons de voorbije 20 jaar met maar liefst 30%.

6% van de Vlaamse broeikasgasemissies

Cijfers tonen dat de hele landbouwsector in Vlaanderen verantwoordelijk is voor ongeveer 10% van alle broeikasgasemissies in Vlaanderen. Hoewel het soms anders lijkt, scoort de land- en tuinbouwsector daarmee het best, op de sector handel en diensten (6%) na. Van die 10% broeikasgassen die de Vlaamse land- en tuinbouw uitstoot, komt ongeveer twee derde op rekening van de veehouderij. Op die manier is de Vlaamse veehouderij verantwoordelijk voor slechts 6% van de Vlaamse broeikasgasemissies. En dat aandeel wil de sector blijven verkleinen.

Ter vergelijking, de sectoren energie en industrie vertegenwoordigen samen 51% van de totale uitstoot in Vlaanderen. Ook de sector transport heeft een significant aandeel in de Vlaamse broeikasgasemissies, met zo'n 20%. 

Aandeel broeikasgassen per sector

Bron: www.milieurapport.be (2020)

De koolstofvoetafdruk van Vlaamse melk

De koolstofvoetafdruk van Vlaamse melk bedraagt 0,93 kilogram CO₂-equivalent per liter (2019). In 2000 kende de Vlaamse melk nog een koolstofvoetafdruk van 1,32 kg CO₂-equivalent per gemiddelde liter melk die de boerderij verliet. Dat is een daling van maar liefst 30%. De dalende emissies zijn voornamelijk toe te schrijven aan een hogere productiviteit per koe en een betere verteerbaarheid van de voeders.

De koolstofvoetafdruk van onze melk ligt zo een heel stuk lager dan de gemiddelde koolstofvoetafdruk van een liter melk wereldwijd (3,2 kilogram CO₂-equivalent).

De koolstofvoetafdruk van Vlaamse melk

De koolstofvoetafdruk van Vlaamse melk bedraagt 0,93 kilogram CO₂-equivalent per liter (2019). In 2000 kende de Vlaamse melk nog een koolstofvoetafdruk van 1,32 kg CO₂-equivalent per gemiddelde liter melk die de boerderij verliet. Dat is een daling van maar liefst 30%. De dalende emissies zijn voornamelijk toe te schrijven aan een hogere productiviteit per koe en een betere verteerbaarheid van de voeders.

De koolstofvoetafdruk van onze melk ligt zo een heel stuk lager dan de gemiddelde koolstofvoetafdruk van een liter melk wereldwijd (3,2 kilogram CO₂-equivalent).

Voetafdruk melk

Lagere methaanuitstoot en functie blijvend grasland

De uitstoot van methaan (CH4) en lachgas (N2O), een gevolg van natuurlijke, dierlijke spijsverteringsprocessen en mestopslag en -gebruik, ligt bovendien al respectievelijk 18% en 34% lager dan in 1990. Er zijn onderzoeken die aantonen dat de uitstoot nog lager kan.

Tot slot betekenen koeien een toegevoegde waarde aan blijvend grasland. Grasland is een goede bron van eiwitten voor de dieren - gras dat ze omzetten in hoogwaardige nutritionele producten - én grasland heeft een belangrijk opslagpotentieel van CO₂.

Klimrek: het klimaattraject voor landbouwers

Om Vlaamse landbouwers de nodige ondersteuning te bieden in het klimaatvriendelijker maken van hun onderneming, richtte ILVO (Instituut voor Landbouw-, Visserij- en Voedingsonderzoek) het Klimrekproject op. Binnen dit klimaattraject gaat een klimaatconsulent op bezoek bij melkveehouders om hun werking vanuit een klimaatbewust oogpunt te analyseren. Daarna helpen ze hen om hun werking te optimaliseren met het oog op een klimaatvriendelijke aanpak.

In april 2022 gaat het project van start met een bezoek aan 180 melkveehouders om vervolgens alle Vlaamse melkveehouders te gaan helpen.

Welke inspanningen leveren de melkveehouders voor het klimaat?

Melkveehouders nemen maatregelen om o.a. de methaanuitstoot en ammoniakemissie te verminderen. Ook graslandbeheer en geoptimaliseerd voeder spelen een belangrijke rol.

Kom het hier te weten

Laatste nieuws

Grazende koe
Klimaat

Koolstofopslag in landbouwbodems

Om een klimaatneutrale maatschappij te bereiken in 2050, moeten we nog heel wat stappen zetten. Een stukje van de puzzel...

Lees meer
Koeien in de stal
Klimaat

Methaanonderzoek: recente wetenschappelijke inzichten

De Europese landbouwsector staat voor heel wat uitdagingen. Eén daarvan is minder broeikasgassen uitstoten. Wetenschappers hebben hiervoor dan ook al...

Lees meer
Karel D'hooghe
Klimaat

Het Klimrek-traject van melkveehouder Karel D’hooghe

In 2019 stapte melkveehouder Karel D’hooghe als pilootboer in het onderzoeksproject Klimrek. Dat ondersteunt landbouwers bij het overstappen naar een...

Lees meer